Alzheimer hastalığının ilk 10 belirtisi

Demans yahut bir öteki ismiyle bunama zihinsel fonksiyonların genel, ileri seviyede bozulmasıdır. En sık 65 yaşından sonra ortaya çıkar, fakat daha evvel de ortaya çıkabilir.

Demans, hafıza, niyet, davranış ve günlük aktiviteleri gerçekleştirme yeteneğinin bozulduğu bir sendromdur ve dünyadaki yaşlıların yardıma bağımlılığın ve engelliliğin ana nedenlerinden biridir. Dünyada 50 milyondan fazla demanslı insan olduğu ve her yıl ortalama 10 milyondan fazla yeni olay ortaya çıktığı kestirim ediliyor.

Alzheimer hastalığı ise ileri yaştaki yetişkinlerde ilerleyici bunamanın en yaygın nedenidir. Nedene bağlı olarak birtakım semptomların geri dönüşümü olabilir ve bu nedenle sebebin araştırılması değerlidir.

Alzheimer hastalığı tedavi edilemez ve hastalığın son evrelerinde kişi diğerlerine büsbütün bağımlı hale gelir. Beyin hücrelerinin bozulması nedeniyle hastalar bilişsel yeteneklerini kaybederler. Hafıza kaybı, vakit ve yerde oryantasyon kaybı, günlük aktivite ve aksiyonları gerçekleştirememe sık sık yaşanır. Bu hastalarda besbelli bir çaresizlik ve kayıp duygusu vardır.

Alzheimer hastalığında risk faktörleri

Hastalığın nedeni şu anda bilinmemektedir. Alzheimer hastalığını genetik kalıtım, östrojen ve progesteron alımı ile ilişkilendirmeye çalışan çok sayıda çalışma var, lakin hiçbiri bir sebep-sonuç bağını kanıtlamamıştır. Genetik araştırmalar, beta-amiloidin Alzheimer hastalığının gelişiminde değerli bir faktör olduğunu göstermektedir.

Hastalığın gelişiminde birçok farklı risk faktörü rol oynar. Yaş en değerli risk faktörüdür. Hastalık en sık 65 ila 85 yaş ortasındaki bireylerde görülür. Genetik de çok kıymetlidir. Baş travması da bir risk faktörüdür. Birçok çalışma, beta-amiloidin kan yoluyla beyne girmesiyle birlikte alzheimer riskinin arttığını gösermiştir.

Beyin hücrelerinin bozulması sonucunda hastalar, beyin yapılarının hangi kısmının hastalıktan etkilendiğine bağlı olarak fizikî, zihinsel ve ruhsal fonksiyonlarda kayıp yaşarlar.

Alzheimer ilerleyici bir hastalıktır. Ayrıyeten hastalık geri döndürülemez düzeye gelebilir ve ortaya çıkan belirtiler vakit geçtikçe şiddetlenir. Alzheimer hastalığının ortalama gelişme mühleti 8 ila 10 iki yıldır.

Alzheimer hastalığının birinci 10 belirtisi

Hastalığın belirtileri 3 temel evreye ayrılır: Erken, orta ve geç. Evreler ortasındaki sonlar, tıpkı hastalardaki belirtilerin ferdi olarak farklılık göstermesi üzere keskin değildir.

Hastalığın varlığı çeşitli bozukluların ortaya çıkması ve günlük vazifeleri yerine getirmede zahmet ile anlaşılır ve hasta çoklukla kendi bozukluklarının farkında olmadığı için hastalığı aile üyeleri ve etrafındakiler fark eder.

İşte Alzheimer hastalığında dikkat edilmesi gereken birinci 10 belirti.

1. Hafıza için endişelenmek

Çalışmalar, hafızaları ve akıl yürütme marifetleri hakkında endişelenen şahısların beyinlerinde plaklara sahip olma ve gelecekte Alzheimer belirtileri geliştirme risklerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Uzmanlar, şahısların sıhhatleri hakkında nasıl hissettiklerine güvenmesi gerektiğine vurgu yapıyor. Artrit yahut Parkinson üzere birtakım kronik durumları yaşayan beşerler çoklukla sorun oluşmadan evvel hissetme yeteneğine sahiptir. Bunun üzere hafıza konusunda da bir tasanız varsa erken devirde tedbir almayı ve muayene olmayı unutmayın.

2. Kesimli anılar

Sevilen biriyle yahut büyük bir haber olayıyla (deprem gibi) ilgili kıymetli bir konuşmayı unutmak bir kaygı kaynağıdır. Anahtarlarınız üzere bir şeyi unuttuğunuzu hatırlıyorsanız bu, beyninizin hala bilgi aradığının bir işaretidir. Bir sinemada bir aktörün ismini unutmanın ve sonraki gün hatırlamanın Alzheimer hastalığı ile hiçbir ilgisi yoktur. Bu çeşit küçük unutkanlıklar yaşanılabilir. Lakin hiç hatırlamamak, muayene olmak için kâfi bir belirtidir.

3. Parayı yönetmede zorluklar

Birçok araştırmaya nazaran, faturaları izleyememek, para transfer edememek yahut masrafları karşılayamamak Alzheimer’ın habercisi olabilir. Ayrıyeten hasta kişi kolay kolay dolandırıcılık kurbanı olabilir.

4. Yolları karıştırmak

Bir kişinin başı karıştığında ve bilinen bir yolda yolunu kaybettiğinde sinyal çok açıktır. Küçük bir dolambaçlı yol, artık geri dönüş yolunu bulamayacağı manasına gelir. Bu belirti, muayene olmak için kafidir.

5. Toplumsal olaylardan kaçmak

Bir küme konuşmasını takip etmenin zorluğu Alzheimer hastalığının habercisi olabilir. Hastalar artık arkadaşlarıyla çok fazla dışarı çıkmadıklarını, zira artık latifeleri yahut tartışmaları takip edemediklerini hissedebilir.

6. Sevilen hobilere karşı ilgi kaybı

Alzheimer hastalığının bir öbür öncüsü de sevilen hobilere olan ilginin kaybolmasıdır. Alzheimer hastalığının beyinde oluşturduğu hasarlar ilgisizliğe ve motivasyon kaybına yol açabilir. Bu belirtiler depresyon belirtileriyle karşılaştırılabilir. Hiç depresyona girmemiş ve depresyonda olmak için besbelli bir nedeni olmayan bir hastada durum tasa vericidir.

7. Plan yapamamak

Alzheimer hastalığının erken evrelerinde beynin birebir anda birden fazla misyonu yerine getirme yeteneği bozulur. Bu, örneğin her vakit aile tatili planlama ustası olan birinde günlük misyonları organize etmede ve yönetmede zorluklara yol açabilir.

8. Uyku zorlukları

Gecelerinizi uykusuz, sonraki günü yorgun kalkarak geçiriyorsanız, bunun tek nedeni gerilim olmayabilir. Çalışmalar, Alzheimer riski taşıyan lakin asemptomatik olan yetişkinlerin şiddetli uyku bozukluklarına sahip olabileceğini gösteriyor. Uykuya dalma zorluğu ve gün boyunca yorgunluk Alzheimer hastalığının belirtileri ortasındadır. Uykusuzluğunuza hafıza kaybı eşlik ediyorsa kesinlikle hekiminize danışın.

9. Depresyon ve anksiyete

Çalışmalar, depresyonun Alzheimer hastalığının erken belirtilerinden biri olabileceğini vurgulamıştır, fakat araştırmacılar şimdiye kadar depresyonun bir risk faktörü mü yoksa hastalığın bir sonucu mu olduğundan emin değillerdir. Araştırmalar, uygun bilişsel fonksiyonu olan lakin çok fazla anksiyetesi olan yetişkinlerde daha fazla beta-amiloid (Alzheimer’lı şahısların beyinlerinde plaklar oluşturan protein) olduğunu gösteriyor. Araştırmalar yüksek tasanın ve anksiyete ataklarının Alzheimer’ın birinci belirtilerinden biri olabileceği sonucuna varıyorlar, zira hafıza kaybından evvel bile ortaya çıkabiliyor.

10. Sözleri söylem etme ve yazma zorluğu

Alzheimer hastalığının birinci belirtileri ortasında konuşmada ve yazmada hakikat kelimeyi bulmanın zorluğu vardır. Bu beşerler gerçek kelimeyi bulmaya çalışmak için bir konuşmanın ortasında durabilirler. Söz dağarcıkları etkilenir ve kendilerini tekrarlama eğilimindedirler.